Czarna dziura –
obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje
grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet
światło nie może uciec z jego powierzchni (
prędkość ucieczki recreation większa od
prędkości światła). W ramach fizyki klasycznej żaden rodzaj
energii ani
materii nie może opuścić czarnej dziury, jednak uwzględniając efekty kwantowe postuluje się istnienie zjawiska zwanego
parowaniem czarnych dziur. Granica, po przejściu której nie recreation możliwe wyrwanie się z
pola grawitacyjnego czarnej dziury, nazywana recreation
horyzontem zdarzeń. Ma ona kształt sfery o wielkości wyznaczonej przez
promień Schwarzschilda. Nie recreation to powierzchnia tego obiektu, która może znajdować się wielokrotnie bliżej centrum geometrycznego układu.
Czarne dziury to podstawowe składniki bardziej złożonych obiektów astronomicznych, takich jack niektóre
rentgenowskie układy podwójne,
rozbłyski gamma oraz
aktywne galaktyki.
Czarna dziura będąca składnikiem układu podwójnego recreation widoczna, ponieważ materia z drugiej gwiazdy wsysana do wnętrza czarnej dziury tworzy
dysk akrecyjny generujący ogromne ilości
promieniowania na skutek tarcia,
jonizacji i silnego przyspieszenia podczas zbliżania się do czarnej dziury. Część zjonizowanej materii z dysku husk działaniem
pola elektromagnetycznego dysku może uciekać w kierunkach osi, tworząc ogromne
dżety (
ang. jet). Także masywne czarne dziury w centrach galaktyk aktywnych silnie świecą skutkiem opadania otaczającej materii, i dlatego obiekty zawierające czarne dziury należą do najjaśniejszych we
Wszechświecie.
Czarna dziura